تأثیر نرخ بهره بر بازارهای مالی


اخبار اقتصادی بد همچنان [برای بازار ارزهای دیجیتال] در نقش خبرهای مثبت ظاهر می‌شوند. کاهش فروش مسکن در آمریکا می‌تواند بانک مرکزی را به‌سمت سیاست‌گذاری در جهت افزایش سرعت رشد اقتصادی تشویق کند؛ اقدامی که در نهایت به کاهش دوباره ارزش دلار [در بازارهای جهانی] و رشد ارزهای دیجیتال منجر خواهد شد.

تاثیر تغییر نرخ بهره بر بورس

کارشناس بازار سرمایه به نرخ بهره به عنوان یک متغیر مستقل که اثر مستقیم و غیر مستقیم بر بازار سرمایه دارد اشاره کرد و گفت: تاثیر مستقیم نرخ بهره از طریق بازارهای موازی و تغییر شرایط کسب و کار و اثر مستقیم آن طبق فرمول گوردن به بازار سرمایه تحمیل می‌شود. اگر افراد در شرایطی قرار دارند که انتظارات نسبت به نرخ بهره صعودی و یا نزولی است، اثر نرخ بهره به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم بر بازار تحمیل شده و این اثر به صورت ورود و خروج نقدینگی به بازار خود را نشان می‌دهد.
به گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا)؛ علی خوش طینت، در پاسخ به این پرسش که با تداوم روند حاضر در بانک مرکزی و سیاست‌های کلان پولی که بانک مرکزی اتخاذ می‌کند، آیا روندهای پایدار و مثبتی را می‌توان در بازار سرمایه شاهد بود؟ به بورسان گفت: اکنون در شرایطی قرار داریم که حباب قیمتی سال ۱۴۰۰ و حتی سال ۹۹ تخلیه شده است. وی افزود: اگر شاخص کل را به صورت تعدیل شده با شاخص قیمت مصرف کننده که مبنای محاسبه تورمی است تحلیل کنیم، خواهیم دید که شاخص روزهای اخیر، با آذر سال ۹۸ برابری می‌کند، یعنی شاخص امروز در محدوده ۳۵۰ تا ۳۵۵ هزار واحد تعدیل شده است. کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: بر این اساس، نه فقط بازدهی ۱۴۰۱ و ۱۴۰۰ منفی بوده بلکه بازده سال ۹۹ هم اگر تورم را از آن خارج کنیم، رقمی حدود ۱۸ درصد بوده که بیان کننده این است که سیاست‌های نابجا و دخالت‌های اشتباهی که چه از سوی نهادهای ناظر و یا متاثر از وضع اقتصادی کشور به بازار سرمایه تحمیل شده این نتیجه را به دنبال داشته است.
خوش طینت با بیان اینکه تورم کشور همیشه یک تورم مزمن بوده است، اظهار کرد: طی دهه‌های اخیر، میانگین این تورم بالای ۲۰ درصد بوده است و با توجه به نقدینگی کشور که از سال ۹۵ تاکنون بیش از پنج برابر شده است و با توجه به انتظارات تورمی که در جامعه وجود دارد، بی‌ارزش شدن بی‌امان پول و به تبع آن افزایش سرعت گردش پول را به دنبال داشته و دغدغه‌های معقول و مناسب سرمایه‌گذاری، جای خود را به دغدغه‌های معیشتی، حفظ ارزش پول به هر قیمتی داده است.
به گفته وی؛ با توجه به فضای کلان سیاسی، ریسک‌های سیستماتیک و متغیرهای متعدد، در شرایط فعلی باید کمی موقعیت را سنجید و براساس شرایط روز تصمیم درست و عقلایی تأثیر نرخ بهره بر بازارهای مالی گرفت.
کارشناس بازار سرمایه به نرخ بهره به عنوان یک متغیر مستقل که اثر مستقیم و غیر مستقیم بر بازار سرمایه دارد اشاره کرد و گفت: تاثیر مستقیم آن از طریق بازارهای موازی و تغییر شرایط کسب و کار و اثر مستقیم آن طبق فرمول گوردن به بازار سرمایه تحمیل می‌شود.
وی بیان کرد: اگر افراد در شرایطی قرار دارند که انتظارات نسبت به نرخ بهره صعودی و یا نزولی است، اثر نرخ بهره به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم بر بازار تحمیل شده و این اثر به صورت ورود و خروج نقدینگی به بازار خود را نشان می‌دهد.
خوش طینت در ادامه تصریح کرد: اثر سیاست‌های بانک مرکزی روی نرخ بهره زودتر از هر تصمیم دیگری در بازار خود را نشان می‌دهد و این اثر از اساس تحلیلی بوده و متاثر از نوسانات متغیرهای اقتصادی در بخش های دیگر است.
وی پیش بینی کرد که در صورت ادامه وضع کنونی، متغیر نرخ بهره در کنار سایر متغیرها تاثیر منفی بر بازار خواهد داشت.
کارشناس بازار سرمایه افزود: تداوم وضع حاضر بازار تا حدود زیادی به شرایط ناترازی بانک‌ها برمی‌گردد و تا مادامی که سیاست اثرگذاری از سوی بانک مرکزی انجام نشود و کنترلی صورت نگیرد، شاهد ورود نقدینگی به بازار سرمایه نخواهیم بود. وی اضافه کرد: آتش تورم در غرب و شروع سویه جدید کرونا در چین سبب شده است که بازارهای جهانی وضع خاصی را تجربه و کمتر کارشناسی این روزها چشم‌انداز مثبتی را برای بازار سرمایه ترسیم ‌کند.
به عقیده خوش طینت، با توجه به اینکه در زمانی که بازارهای جهانی روند صعودی را پیش گرفته بودند، رشد خاصی را تجربه نکرد به همین دلیل نمی‌توان انتظار داشت که در صورت وقوع رکود سخت بازار سرمایه شاهد ریزشی جدی باشد. خبر دیگر اینکه نماینده مردم بناب و خوشه مهر در مجلس یکی از ابزارهای مهم هدایت نقدینگی به بازار سرمایه را استفاده از ابزارهای مالی نظیر اعمال معافیت مالیاتی برای شرکت‌های تولیدی با هدف کاهش هزینه‌ها و سودآوری آن‌ها دانست.
حجت‌الاسلام محمد باقری بنابی با بیان اینکه معافیت مالیاتی، ابزار مؤثری برای تشویق افراد به سرمایه‌گذاری و تولید کالاهای دانش بنیان است به پایگاه خبری بازار سرمایه (سنا) گفت: معافیت مالیاتی برای شرکت‌های تولیدی بازار سرمایه بسیار مهم است و منجر به ارتقا سودآوری بازار و جذابتر شدن نسبت‌های مالی برای سرمایه‌گذاران خواهد شد.
وی معافیت مالیات شرکت‌های تولیدی برای بازار سرمایه را بسیار حایز اهمیت دانست و گفت: اکنون نیاز است نمایندگان مجلس برای هدایت نقدینگی به سمت بازار سهام تلاش کرده و از بازار سرمایه حمایت بیشتری کنند.

وضعیت بازار: احتمال کاهش سرعت رشد نرخ بهره در آمریکا بیشتر شده است

وضعیت بازار: احتمال کاهش سرعت رشد نرخ بهره در آمریکا بیشتر شده است

آمارهای تازه از وضعیت اقتصادی آمریکا نشان می‌دهند که سرعت رشد اقتصادی در این کشور کاهش محسوسی داشته است و این مسئله می‌تواند بانک مرکزی ایالات متحده را مجبور به بازگشت نسبی از سیاست‌های پولی انقباضی و کاهش سرعت افزایش نرخ بهره بانکی در این کشور کند؛ اقدامی که به عقیده کارشناسان در نهایت به کاهش ارزش دلار در بازارهای جهانی و رشد ارزهای دیجیتال منجر خواهد شد.

به گزارش کوین دسک، طبق آمارهایی که به‌تازگی منتشر شده است، فروش خانه‌های نوساز در آمریکا در طول ماه ژوییه (تیر) ۱۲.۶درصد نسبت به ماه ماقبل خود کاهش یافته و به پایین‌ترین سطح از ژوییه سال ۲۰۱۶ رسیده است. هم‌زمان با انتشار این خبر مهم درباره بازار مسکن ایالات متحده، بیشتر ارزهای دیجیتال روز سه‌‌شنبه با افزایش قیمت مواجه شدند.

بیت کوین طی ۲۴ ساعت گذشته و با نرم‌ترشدن اخبار مربوط به حوزه اقتصاد، ۲درصد رشد داشته است و اتریوم هم در این بازه زمانی افزایشی ۴.۳۵درصدی را تجربه کرده است. پولکادات و اولنچ نیز جزو توکن‌هایی هستند که در شبانه‌روز گذشته بیش از ۴درصد افزایش قیمت داشته‌اند.

کاهش فروش خانه‌های نوساز در آمریکا مسئله مهمی است، چراکه نشان می‌دهد سیاست‌های بانک مرکزی ایالات متحده برای مهار تورم در این کشور، در حال کندترکردن سرعت رشد اقتصادی است؛ آن هم بدون اینکه اقتصاد را وارد رکود کند.

جاشوا لیم (Joshua Lim)، کارشناس ارشد مؤسسه جنسیس تریدینگ (Genesis Trading)،‌ در این باره گفته است:

اخبار اقتصادی بد همچنان [برای بازار ارزهای دیجیتال] در نقش خبرهای مثبت ظاهر می‌شوند. کاهش فروش مسکن در آمریکا می‌تواند بانک مرکزی را به‌سمت سیاست‌گذاری در جهت افزایش سرعت رشد اقتصادی تشویق کند؛ اقدامی که در نهایت به کاهش دوباره ارزش دلار [در بازارهای جهانی] و رشد ارزهای دیجیتال منجر خواهد شد.

ارزهای دیجیتال هفته میلادی جدید را با سروصدا آغاز کردند و این در حالی است که بیشتر معامله‌گران بازار منتظر گردهمایی سیاست‌گذاری اقتصادی بانک مرکزی آمریکا هستند که قرار است روز پنجشنبه آغاز شود. پیش‌بینی می‌شود جروم پاول، رئیس بانک مرکزی آمریکا، روز جمعه در شعبه کانزاس سیتی فدرال رزرو یک سخنرانی انجام دهد و در آن اشاره‌ای به نظر بانک مرکزی این کشور درباره میزان افزایش نرخ بهره در آینده داشته باشد.

معامله‌گران اکنون به شنیدن اخبار مثبت امیدوار هستند. هفته گذشته صورت‌جلسه نشست ماه ژوییه (تیر) بانک مرکزی آمریکا منتشر شد. متن این صورت‌جلسه معامله‌گران را بیش از پیش نگران تصمیمات آینده بانک مرکزی آمریکا کرد؛ به‌ویژه درباره تغییرات ماه سپتامبر (شهریور) که احتمالاً قرار است در آن نرخ بهره بانکی یک‌بار دیگر افزایش پیدا کند.

روز دوشنبه، بیشتر ارزهای دیجیتال با کاهش قیمت مواجه شدند. با این حال، احساسات نزولی معامله‌گران کمی بعد و در طول ساعات معاملاتی روز سه‌شنبه آمریکا کم‌رنگ‌تر شد و احتمالاً دلیل آن، همان طور که در ابتدا گفته شد، انتشار داده‌های مربوط به کاهش فروش خانه‌های نوساز در این کشور بوده است.

شاخص فِدواچ تول (FedWatch Tool) بورس کالای شیکاگو که ابزاری برای سنجش احساسات سرمایه‌گذاران درباره سیاست‌های پولی دولت آمریکاست، نشان می‌دهد معامله‌گران عمدتاً از تغییراتی که در ادامه قرار است اتفاق بیفتد اطمینان ندارند. تا یک روز پیش همین معامله‌گران ۵۷درصد شانس برای افزایش دوباره ۰.۷۵ واحد درصدی نرخ بهره بانکی در آمریکا متصور بودند.

روز سه‌شنبه اما، نظر این معامله‌گران تغییری اساسی داشت و این بار آنها شانسی ۵۸.۵درصدی برای افزایش ۰.۵۰ واحد درصدی نرخ بهره بانکی در مرحله بعدی متصور بودند؛ چیزی که تقریباً همان پیش‌بینی یک هفته پیش آنهاست.

وضعیت بازار: احتمال کاهش سرعت افزایش نرخ بهره در آمریکا بیشتر شده است

آخرین وضعیت شاخص فِدواچ تول؛ ستون سمت چپ شانس افزایش ۰.۵۰ واحد درصدی و ستون سمت راست شانس افزایش ۰.۷۵ واحد درصدی نرخ بره بانکی را از نظر معامله‌گران نشان می‌دهد.

افزایش ۰.۵۰ یا ۰.۷۵ واحد درصدی نرخ بهره بانکی در ماه آینده، هردو به احتمال زیاد به بازارهای مالی ضربه خواهند زد و این در حالی است که سرمایه‌گذاران تصور می‌کنند کفه اظهارنظرهای اخیر مقامات بانکی بیشتر به‌سمت افزایش سرعت رشد اقتصادی و بازگشت نسبی از سیاست‌های انقباضی سنگینی می‌کند. در مجموع باید گفت اگر بانک مرکزی بار دیگر تصمیم به افزایش ۰.۷۵ واحد درصدی نرخ بهره بگیرد، یعنی نسبت‌به اوایل ماه جاری که داده‌های مربوط به کاهش سرعت رشد تورم در این کشور منتشر شد، نگرانی بیشتری بابت افزایش قیمت‌ها وجود دارد.

تأثیر نرخ بهره بر بازارهای مالی

نرخ بهره یکی از مهم‌ترین متغیرهای کلان اقتصادی در سیاست‌گذاری است که به عنوان هزینۀ اجارۀ سرمایه از دیدگاه تأثیر نرخ بهره بر بازارهای مالی سرمایه‌گذار و هزینۀ فرصت از دیدگاه سپرده‌گذار در نظر گرفته می‌شود. اقتصادهای پیشرفتۀ کنونی جهان به شدت تحت تأثیر نرخ‌های بهره قرار داشته و به سرعت نسبت به تغییرات آن، واکنش نشان می‌دهند.

در واقع، شاخص نرخ بهره به عنوان یک ابزار کنترلی قدرتمند در اداره و هدایت بازار عمل می‌کند. نرخ بهره در اقتصادهای پیشرفته، با توجه به وضعیت بازار و از تقابل عرضه و تقاضای پول تعیین می‌شود. اما در بسیاری از کشورهای در حال توسعه و در فقدان ساختارهای کارآمدی همچون بازارهای مالی پیشرفته، نرخ‌های بهره، معمولاً بدون توجه به وضعیت بازار، به صورت دستوری و با در نظر گرفتن شاخص‌های کلی اقتصادی از جمله تورم و با دیدگاه حمایتی نسبت به بعضی از بخش ‎ های اقتصادی، تعیین می‌گردد. لازم به ذکر است که برخی از سیاست‌گذاران و متخصصان اقتصاد معتقدند كه افزایش نرخ بهره سبب افزایش هزینه‌های تولید و به تبع آن موجب افزایش سطح قیمت‌ها و تورم می‌شود .

تعریف نرخ بهره
بهره را می‌توان اختلاف قیمت مبادله یک کالا با همان کالا در دو زمان مختلف، یا به صورت دقیق‌تر، اختلاف قیمت مبادله مبلغی پول با همان مبلغ پول در دو زمان مختلف در نظر گرفت. به عبارت دیگر نرخ بهره، قیمت استفاده از پول است و مانند هر قیمت دیگری تحت تأثیر عرضه و تقاضا قرار دارد. تقاضا برای پول برای استفاده در هر فعالیت اقتصادی به نرخ بازده یا سود در آن حوزۀ فعالیت، بستگی دارد. اعتبارات و عرضۀ پول موجود در بازار به سمت فعالیت و حوزه‌ای گرایش پیدا می‌کند که بالاترین بازده را داشته باشد.

چنانچه مبلغ بهره پرداختی به سرمایه برحسب درصد بیان شود به آن نرخ بهره گفته می‌شود . نرخ بهره عبارت است از نرخی که بابت جلوگیری از کاهش ارزش پول (به دلیل ارزش زمانی پول و نرخ تورم) از وام‌گیرنده دریافت می‌شود. در ادامه انواع مختلف نرخ بهره مورد بررسی قرار می‌گیرد:

بهرۀ ساده
نرخ تعیین شده‌ای است که بر اساس اصل پول قرض گرفته یا سپرده‌گذاری شده به عنوان سود محاسبه می‌شود و به وام دهنده یا سپرده‌گذار پرداخت می‌شود. بهره‌ی ساده از فرمول زیر محاسبه می‌شود:

مثال: اگر بهرۀ وام ۱۰ میلیون تومانی ۱۵ درصد و بازپرداخت آن سه سال باشد، مبلغ کل سود پرداخت شده توسط وام‌گیرنده به این صورت محاسبه می‌شود:

بهرۀ مرکب
مبلغی است که بر اساس مبلغ اصلی و نیز سود انباشته‌ی دوره‌های قبل محاسبه می‌شود و بنابراین می‌تواند به عنوان «بهره بر سود » در نظر گرفته شود. نحوۀ محاسبۀ بهرۀ مرکب به صورت زیر است:

مثال: بنابراین محاسبه‌ی بهرۀ مرکب در مثال قبل به این صورت خواهد بود:

بهرۀ اسمی
ناشران اوراق قرضه به هنگام انتشار اوراق قرضه نرخی را به عنوان نرخ بهره اسمی اعلام می‌کنند که عبارت است از سود پرداختی سالانه به دارندۀ ورقه قرضه به صورت نسبتی از ارزش اسمی ورقه قرضه. بنابراین نرخ بهره اسمی از تقسیم پرداخت بهره سالیانه به قیمت اسمی ورقۀ قرضه حاصل می‌شود.

بهرۀ جاری
اوراق قرضه منتشر شده معمولاً در بازارهای مالی به قیمتی متفاوت از قیمت اسمی معامله می‌گردد که به قیمت معاملاتی آن قیمت جاری گفته می‌شود. بنابراین اگر بهرۀ سالانه را به قیمت جاری ورقه قرضه تقسیم نماییم حاصل تقسیم، نرخ بهره جاری می‌باشد.

بهرۀ مؤثر
اغلب ناشران اوراق قرضه، بهرۀ مربوط به ورقۀ قرضه را در فواصل زمانی 3 ماه یا 6 ماه پرداخت می‌نمایند که این امر برای سرمایه‌گذار این فرصت را پدید می‌آورد که بهرۀ دریافتی را مجدداً سرمایه‌گذاری نموده و بازده خود را افزایش دهد. بنابراین نرخ بهرۀ سرمایه‌گذار در این صورت متفاوت از تأثیر نرخ بهره بر بازارهای مالی نرخ بهره اعلام‌شده خواهد بود.

بهرۀ شناور
نرخ بهره‌ای است که با تغییر عواملی مانند نرخ بهرۀ بازار، شاخص بازار سهام، نرخ تورم و . تغییر می‌کند. این نرخ بهره را می‌توان نرخ بهرۀ متغیر یا قابل تنظیم نامید.

بهرۀ ثابت
این نوع نرخ بهره، نقطه مقابل نرخ بهره شناور است که در آن نرخ بهره بدهی در مدت زمان توافق شده ثابت می‌ماند.

نرخ بهرۀ بین بانکی
بانک‌ها در پایان دورۀ مالی کوتاه مدت (روزانه یا هفتگی) با مازاد یا کسری نقدینگی مواجه می‌شوند که باید آن را به تعادل برسانند. اگر بانکی با کسری نقدینگی مواجه شود باید با استقراض یا وام گرفتن در صدد جبران آن برآید، از سوی دیگر برای به تعادل رساندن مازاد نقدینگی خود نیز باید اقدام به عرضۀ آن کنند. بانک‌ها برای حل این مشکل، بازاری را به نام بازار بین‌ بانکی تشکیل داده که در آن اقدام به عرضه و تقاضای نقدینگی، به صورت وام می‌نمایند. بنابراین در بازار بین بانکی، انتقال نقدینگی از موسسات مالی دارای مازاد وجوه به موسسات مالی دارای کسری وجوه صورت می‌گیرد. عمدۀ وام‌های بین بانکی دارای سررسید یک هفته و کمتر بوده و اکثراً وام‌های یک شبه بر مبنای نرخ سودی است که به آن نرخ سود بین بانکی می‌گویند.

savad mali

سنجش آنلاین سواد مالی

موسسۀ حسابداران رسمی آمریکا سواد مالی را توانایی ارزیابی و مدیریت مؤثر امور مالی شخصی به منظور تصمیم‌گیری‌های عاقلانه در جهت رسیدن به اهداف زندگی و دستیابی به وضعیت مالی خوب تعریف کرده است. آکادمی مالی امید با طراحی آزمون‌های تعیین سطح، امکان سنجش دانسته‌های مالی کاربران را در سه سطح مقدماتی، متوسط و پیشرفته فراهم آورده است. متقاضیان با شرکت در این آزمون، طبق نمرۀ اخذ شده، گواهینامه دریافت می‌کنند.

نرخ بهره چیست؟ تاثیر نرخ بهره در بازار فارکس

نرخهای بهره توسط بانک فدرال رزرو یا بازده اوراق قرضه، که با توجه به شرایط بازارهای مالی مشخص می شوند، تعیین می شود. به زبان ساده، نرخ بهره درصدی از اصل سرمایه است که توسط وام دهنده برای استفاده از پولش دریافت می شود. منظور از اصل سرمایه، مبلغی است که وام داده شده است.
نرخ بهره بر هزینه وام، تاثیر می گذارد. در نتیجه، آنها یا به اقتصاد سرعت می بخشند و یا آن را کند می کنند. فدرال رزرو، نرخ بهره را برای دستیابی به رشد اقتصادی ایده آل، مدیریت می کند.

بانک ها و موسسات دیگر برای اینکه تجارت سودآوری داشته باشند، از شما بهره می گیرند. در واقع آنها با نرخ کمتری نسبت به نرخی که شما را شارژ می کنند، به شما وام می دهند. و همین مسئله برای آنها تولید ثروت می کند.

موسسات کارتهای اعتباری از کالاها و خدماتی که شما خریداری می کنید، بهره می گیرند. شرکتها یا موسساتی هم که در کار وامهای خرید مسکن می باشند در ازای پولی که به شما برای خرید مسکن قرض می دهند، بهره می گیرند.

بانک ها و خزانه داری ایالات متحده امریکا به سرمایه گذارانی که پولهای شان را در حساب های پس انداز، سپرده های دارای گواهی، اوراق قرضه بلند مدت، میان مدت و کوتاه مدت می گذارند، بهره می پردازد. در این گونه موارد، سرمایه گذاران پولشان را به بانک ها یا خزانه داری، قرض می دهند.

مطالبی را که با هم در این مقاله آموزشی بررسی خواهیم کرد، به شرح زیر است:

مفهوم نرخ بهره، اهمیت نرخ بهره، نرخهای بهره چگونه تعیین می شوند، منظور از نرخ بهره منفی چیست، رابطه بین نرخ بهره و سرمایه گذاری، عوامل تاثیر گذار بر نرخهای بهره، انواع نرخهای بهره و نحوه محاسبه آنها، تاثیرات نرخهای بهره بالا در مقابل نرخهای بهره پایین و نتیجه گیری.

مفهوم نرخ بهره

نرخ بهره، یا هزینه قرض کردن پول است یا پاداش پس انداز آن، که، به عنوان درصدی از مبلغ قرض گرفته شده یا پس انداز شده، محاسبه می شود. نرخ بهره وام، به طور معمول به صورت سالانه قید می شود که به نرخ درصد سالانه (APR) معروف است.

اهمیت نرخ بهره

ممکن است همیشه متوجه آن نباشیم اما نرخ بهره نقش مهمی در زندگی روزمره ما دارد و می تواند بر قدرت خرید ما تأثیر بسزایی بگذارد. روند کلی نرخهای بهره می تواند تأثیر عمده ای بر سرمایه گذاری شما داشته باشد بنابراین به عنوان یک سرمایه گذار، توجه کردن به این نکته خیلی مهم است.

بهره، هزینه ای است که از قرض گیرنده برای استفاده از آن دارایی خاص، اتخاذ می شود. بر اساس وبسایت Investopedia، دارایی های قرض گرفته شده، شامل: پول نقد، کالاهای مصرفی، وسائل نقلیه و املاک می باشند.

زمانی که خریداران ملک، قصد خرید خانه ای را دارند، از بانک ها وام دریافت می کنند. از وامهای دیگر به عنوان مثال، برای: خرید ماشین، لوازم خانگی یا پرداخت هزینه های تحصیلی، استفاده می شود.

بانک ها هم می توانند تبدیل به یک قرض گیرنده شوند، بدین شکل که، زمانی که یک فرد پولش را در حساب پس انداز یک بانک می گذارد، در واقع سرمایه اش را که پول نقدش بوده است به بانک مربوطه، قرض داده است. در نتیجه بانک ها به خاطر پولی که سرمایه گذار به بانک قرض داده، به او بهره پرداخت می کنند.

سپس بانکها از پول قرض (وام) گرفته شده سرمایه گذار، برای تامین وام هایی با نرخهای بهره بالاتر، استفاده می کنند و مجددا با همان پولهای سرمایه گذاران، به افراد دیگر با نرخهای بالاتر، وام پرداخت می کنند. سود بانکها هم از تفاوت بین آنچه پرداخت و دریافت می کنند، نشات می گیرد.

از دیگر نکات مهمی که نشانگر اهمیت نرخهای بهره است، تاثیر اوراق قرضه کوتاه مدت خزانه داری روی نرخهای بهره است.

نرخهای بهره چگونه تعیین می شوند؟

نرخهای بهره توسط فدرال رزرو یا نرخ صندوقهای فدرال، یا بازده اوراق قرضه که تمام اینها هم توسط وضعیت بازار مشخص می شوند، تعیین می شود. فدرال رزرو، نرخ صندوق های فدرال را به عنوان معیاری برای نرخ بهره کوتاه مدت، تعیین می کند.

نرخ وجوه فدرال رزرو، همان چیزی است که بانک ها برای وام های شبانه از یکدیگر دریافت می کنند. بانکها سایر بانکها را، بهترین مشتریان خود می دانند.

بازده اوراق قرضه خزانه هم با تقاضای بازارهای مالی، نسبت به اوراق قرضه خزانه داری ایالات متحده، که در حراج ها به فروش می رسند، تعیین می شود. تحت برخی شرایط دشوار اقتصادی، تقاضا برای اوراق قرضه افزایش پیدا می کند.

هنگامی که سرمایه گذاران مایل به پرداخت هزینه های بیشتری برای این اوراق قرضه خزانه داری هستند، نرخ های بهره پایین می آیند. شرایط خاصی هم وجود دارند که در آنها نرخهای بهره افزایش پیدا می کنند، مثل بهبود شرایط اقتصادی، و این امر، اوراق قرضه خزانه داری ایالات متحده را کاهش می دهد.

حال اینکه چطور این نرخ ها عمل می کنند هم مهم است. وقتی فردی از یک بانکی پول قرض می گیرد، نرخ بهره بانکی، شامل تمام قسمت های پرداخت نشده این وام یا تراز کارت اعتباری او می شود و آن فرد باید حداقل در هر دوره ترکیبی، بهره آن وام را بپردازد. و اگر نپردازد، بدهی معوق این فرد حتی اگر شروع به پرداخت مابقی بدهی کند، افزایش پیدا می کند.

نرخهای بهره بانکی بسیار رقابتی هستند و نرخ وام و پس انداز آنها، با هم متفاوت هستند. اگر بانکی متوجه این قضیه شود، که فرد وام گیرنده از لحاظ اعتباری برای بانک پر ریسک می باشد، از آن فرد بهره بیشتری دریافت می کند. به همین دلیل است که نرخهای بالاتری را به وام های گردان، مانند کارت های اعتباری، اختصاص می دهند.

نرخ بهره ای که بانک به دارنده یک حساب پس انداز می پردازد، معمولاً بسته به شرایط بازار که توسط فدرال رزرو تشخیص داده می شود، تعیین می شود.

تصویر مربوط به فدرل رزرو امریکا

منظور از نرخ بهره منفی چیست؟

نرخ بهره در واقع همان هزینه ای است که برای قرض گرفتن باید پرداخت شود. به طور متعارف همیشه وام گیرنده بابت پولی که وام می دهد، بهره ای دریافت می کند. مثال واضح آن هم، زمانی است که شما مبلغ اضافه ای پول در اختیار دارید و قصد دارید تا آن را در بانکی نگه دارید. بانک مورد نظر در اینجا، قرض گیرنده، و شما قرض دهنده محسوب می شوید.

نتیجتا اینکه شما بابت پولی که به بانک قرض می دهید، بهره مشخصی دریافت خواهید کرد که به آن نرخ سود بانکی گفته می شود. مثال ساده دیگر، وام ها است. زمانیکه شما از بانک برای خرید مسکن یا خودرو، وام دریافت می کنید و در واقع در حال قرض گرفتن از بانک هستید، بابت این وام، باید بهره ای را به بانک پرداخت کنید. شاید تعجب کنید که زمانهایی هم وجود دارد که وام دهنده به جای گرفتن بهره از وام گیرنده، باید خودش نرخ بهره ای هم پرداخت کند.

به این نرخ بهره، نرخ بهره منفی گفته می شود. این نرخهای بهره منفی معمولا توسط بانکهای تأثیر نرخ بهره بر بازارهای مالی مرکزی و سایر بدنه های نظارتی آنان، اعمال می شود. بانکهای مرکزی این کار را در زمانهایی که نقدینگی کاهش پیدا کرده اعمال می کنند. زمانهایی که مصرف کنندگان، پول زیادی در اختیار دارند و حاضر نیستند تا چرخ اقتصاد به گردش در بیاید، آن پولها را خرج کنند.

رابطه بین نرخ بهره و سرمایه گذاری چیست؟

سطح سرمایه گذاری در اقتصاد به تغییرات نرخ بهره بسیار حساس است. به طور کلی، اگر نرخ بهره بالا باشد، سرمایه گذاری کاهش می یابد. برعکس، اگر نرخ بهره پایین باشد، سرمایه گذاری افزایش می یابد. این همبستگی معکوس در درک رابطه بین نرخ بهره و سرمایه گذاری، بسیارنکته مهم و کلیدی است.

کارهایی مثل تحصیلات، زیرساخت یا توسعه کسب و کار مستلزم صرف هزینه است. اگر نرخ بهره پایین باشد، دانشجویان، دولت ها و مشاغل می توانند پول مورد نیاز خود را ارزان تر وام بگیرند. وقتی نرخ بهره بالا باشد، سرمایه گذاری گران تر می شود. با گران شدن پول وام، مشاغل، دولت ها و افراد شروع به کند کردن برنامه های سرمایه گذاری خود می کنند.

شرایط اقتصادی ممکن است انتظارات سرمایه گذاران را تحت تأثیر قرار دهد. در یک اقتصاد قوی، وام گیرندگان انتظار دارند شرایط خوب ادامه یابد بنابراین ممکن است راحت تر وام بگیرند و به طور بالقوه نرخ بهره را افزایش دهند. با این حال در شرایط ضعیف اقتصادی، عکس این قضیه صادق است.

عوامل تاثیرگذار بر نرخهای بهره

عوامل متعددی می توانند روی نرخهای بهره تاثیر بگذارند. یکی از آنها تقاضا برای پول است. در یک اقتصاد در حال رشد، تقاضا برای پول زیاد است. از کارخانجات و شرکتهای تولیدی برای پیشرفت و توسعه گرفته تا شهروندان برای خرید مسکن و اتومبیل و غیره، همه به پول نیاز دارند. در نتیجه هرچه تقاضا برای پول افزایش یابد، نرخهای بهره هم بالاتر می روند.

عامل تاثیرگذار بعدی، عرضه پول است. مانند هر کالای دیگری، زمانیکه عرضه پول افزایش یابد، سایر موارد به همان قیمت باقی می مانند در نتیجه، نرخهای بهره کاهش می یابد. شرایطی هم وجود دارد که در آن سرمایه گذاران راه های جذابی برای سرمایه گذاری ندارند و اوراق قرضه یا سپرده ها را دنبال می کنند. اگر در آن لحظه تقاضایی برای پول وجود نداشته باشد، نرخ بهره کاهش می یابد.

عامل بعدی، کسری بودجه و استقراض دولت است. کسری بودجه، ناشی از فراتر رفتن هزینه های دولت نسبت به درآمدش است. برای تأمین این کسری، دولت به استقراض روی می آورد. به عنوان بزرگترین وام گیرنده در اقتصاد، میزان استقراض دولتی بر تقاضای پول تأثیر می گذارد و به نوبه خود نرخ بهره را کاهش می دهد.

فاکتور بعدی تورم است. قیمت همه کالاها با در نظر گرفتن افزایش قیمتهای عمومی در اقتصاد که به آن تورم می گویند، تعیین می شود. نرخ بهره هم که قیمت پول است، از این قاعده مستثنی نیست. عامل بعدی بانک مرکزی است. مثلا در زمانهای رونق اقتصادی، بانک مرکزی ممکن است روی مهار تورم تمرکز کند و نرخهای بهره را افزایش دهد.

انواع نرخهای بهره و نحوه محاسبه آنها

موسسات وام دهنده، نرخهای ثابت یا متغیری را برای وامهای خود اخذ می کنند. نرخهای ثابت تا پایان سررسید وام، باقی می مانند. در ابتدا بیشتر پرداخت های شما شامل پرداخت های مربوط به نرخ بهره است. ولی با گذشت زمان، وام گیرنده، درصدهای بیشتر و بیشتری را از اصل سرمایه پرداخت می کند. به عنوان مثال وام مسکن معمولی، نمونه ای از یک وام با نرخ بهره ثابت می باشد.

نرخهای متغیر، با نرخ اصلی (Prime Rate) تغییر می کنند. این نرخ، بهره ای است که یک موسسه، از بهترین وام گیرندگان خود دریافت می کند. نرخ اصلی هم براساس نرخ وجوه فدرال رزرو تعیین می شود. این هم همان نرخ بهره ای است که فدرال رزرو از بهترین مشتریان بانکی خود، دریافت می کند.

ولی در کل سه نوع نرخ بهره وجود داد:

  1. نرخ بهره ساده
  2. نرخ بهره تعهدی
  3. نرخ بهره مرکب

نرخ بهره ساده یا عادی همان نرخ سودی است که به وام شما تعلق گرفته است و از حاصل ضرب سود روزانه در مبلغ اصلی وام شما ضرب در، تعداد روزهایی که باید وام را پرداخت کنید به دست می آید. مثلا اگر یک دانشجویی مبلغ 18000 دلار وام تأثیر نرخ بهره بر بازارهای مالی با نرخ بهره سالانه 6% بگیرد، و قرار باشد مثلا ظرف 3 سال وامش را پرداخت کند، فرمول به این شکل است: نرخ بهره ساده مساوی است با حاصل ضرب اصل وام در نرخ بهره سالانه در عدد 3 که در اینجا می شود: 3 * 6% * 18000 که مساوی است با 3240 دلار.

نرخ بهره تعهدی سود انباشته ای است که تا پایان دوره پرداخت نشده است. اگر وامی نیاز به پرداخت ماهانه (در پایان هر ماه) داشته باشد، سود این وام به طور پیوسته در طول ماه جمع می شود. اگر هزینه نرخ بهره در هر ماه 30 دلار باشد، این وام هر روز 1 دلار سود در بر می گیرد که پس از رسیدن به پایان ماه، نیاز به پرداخت دارد.

نرخ بهره مرکب هم به معنی بهره در بهره است. در نرخ بهره ساده فقط اصل سرمایه و سودی که به آن تعلق می گرفت، وجود داشت ولی در این نوع بهره، سود مرکب از اصل و سودهای انباشته شده دوره های قبل هم استفاده می تأثیر نرخ بهره بر بازارهای مالی کند به عبارتی: سود مرکب برابر است با مجموع مبلغ سپرده و سود آن در پایان دوره زمانی مشخص منهای مبلغ سپرده در حال حاضر. فرمول اصلی آن به این شکل است: = [P (1 + i) n ] – P و = P [(1 + i) n – 1].

در این فرمول P اصل سرمایه، i درصد اسمی نرخ بهره سالانه و n تعداد دوره دریافت سود است.

مثال: فرض کنید وام 3 ساله ای به مبلغ 10000 دلار با نرخ بهره مرکب سالانه 5% دریافت کردید. مبلغ سود حاصل این وام چقدر است؟

$10,000 [(1 + 0.05) 3 – 1] = $10,000 [1.157625 – 1] = $1,576.25

مفهوم نرخ درصد سالانه APR

نرخ درصد سالانه، کل هزینه وام است که شامل نرخ بهره و دیگر هزینه ها می باشد. بیشترین هزینه ها معمولا،ً هزینه هایی است که فقط یکبار اعمال می شوند و به آنها واحد (Points) گفته می شود. بانک آن را به عنوان درصد واحدی از کل وام، محاسبه می کند. نرخ درصد سالانه همچنین، شامل هزینه های دیگر مانند: هزینه های کارگزار و هزینه های بستن قرارداد نیز، می شود.

هر دو این نرخهای بهره و نرخ درصد سالانه، هزینه های وامها را به شما نشان می دهند. نرخ بهره، مبلغی را که شما هر ماه پرداخت می کنید را نشان می دهد و نرخ درصد سالانه هم، کل تأثیر نرخ بهره بر بازارهای مالی هزینه های وام، مادامی که تمام شود را، نشان می دهد.

تصویر مربوط به نرخهای بهره

تاثیرات نرخهای بهره بالا در مقابل نرخهای بهره پایین

نرخهای بهره بالا، تاثیرات منفی بر اقتصاد دارند چرا که باعث گران تر شدن وامها می شوند. وقتی نرخهای بهره بالا باشند، تعداد کمی از مصرف کنندگان و مشاغل، توانایی وام گرفتن را دارند که این مسئله، رشد اقتصاد را کند می کند.

این مسئله در عین حال، مردم را تشویق به پس انداز کردن نیز می کند زیرا، مبالغ بیشتری در ازای سپرده هایی که پس انداز کرده اند، دریافت می کنند. این امر، پول را از اقتصاد خارج کرده و رشد اقتصاد را کند می کند.

به همین منوال هم، نرخهای بهره پایین، تاثیرات معکوسی بر اقتصاد دارد. به عنوان مثال، نرخهای پایین وام ها، تقاضا برای خرید مسکن را افزایش می دهند که این مسئله قیمت مسکن را افزایش می دهد.

نرخهای پس انداز کاهش پیدا می کنند و سرمایه گذاران، پولهایشان را وارد داراییهایی که سوددهی و بازده بالاتری مثل سهام ها، دارند، می کنند. اساساً نرخ های بهره پایین، نقدینگی را افزایش می دهد که این امر به توسعه اقتصاد، کمک می کند.

تصویر مربوط به رئیس فدرال رزرو پاول

نتیجه گیری

اغلب مصرف کنندگان و سرمایه گذاران این سوال را می پرسند که:

حالا که نرخهای بهره پایین، مزایای بیشماری دارد، چرا فدرال رزرو، همیشه نرخهای بهره را پایین نگه نمی دارد؟

به طور کلی این قضیه از طرف دولت ایالات متحده، فدرال رزرو، برخی از کسب و کارها و مصرف کنندگان، که نرخهای بهره پایین تر را ترجیح می دهند، یک امر پذیرفته شده می باشد. دولت آمریکا از نرخهای بهره پایین تر استقبال می کند چرا که، بدین گونه برای اداره کشور، مقادیر زیادی پول قرض می کند.

به عنوان مثال، شرکتهای بزرگ سرمایه دار، مانند غولهای بزرگ تکنولوژی، نرخهای بهره پایین تر را ترجیح می دهند همچنین، مصرف کنندگانی که به دنبال خرید مسکن، اتومبیل، لوازم زندگی و لباس به صورت اعتباری هستند هم، از نرخهای بهره کمتر، با جان و دل استقبال می کنند.

اما با تمام این اوصاف بانک ها، به دنبال نرخهای بهره بالاتر هستند چرا که با این ابزارها و توسط وام دادن به مشتریانشان، کسب سودهای آنچنانی می کنند. اما نرخهای بهره پایین تر، می توانند باعث ایجاد نرخ بهره شوند. اگر نقدینگی در اقتصاد خیلی زیاد شود، آن وقت تقاضا از عرضه سبقت گرفته و قیمتها افزایش می یابند.

همیشه مقدار اندکی تورم، برای اقتصاد مفید است چرا که نمایانگر رشد اقتصادی است اما، تورم افسار گسیخته، خانمان سوز است و به ضرر اقتصاد می باشد.

افزایش نرخ بهره و تقویت یورو؛ سناریوهای پیشِ‌روی پول واحد اروپایی چیست؟

یورو

بانک مرکزی اروپا با هدف مهار روند صعودی تورم، نرخ بهره را افزایش داد، اقدامی که بلافاصله موجب تقویت ۰.۶ درصدی نرخ برابری هر یورو در مقابل آمریکا شد.

کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا روز پنجشنبه از افزایش ۵۰ واحد درصدی (۰.۵ درصدی) نرخ بهره پایه در منطقه یورو خبر داد. این افزایش تقریبا دو برابر انتظار غالب بازارهای مالی و گمانه‌زنی‌های اکثر کارشناسان اقتصادی بود. بدین ترتیب، نرخ بهره در منطقه یورو برای نخستین بار طی ۱۱ سال گذشته افزایش یافت و از صفر به ۰.۵ درصد رسید.

البته خانم لاگارد تاکید کرد که احتمال افزایش بیشتر نرخ بهره پایه، متناسب با شرایط آتی بازار پول منطقه یورو همچنان وجود خواهد داشت.

در واکنش به این تصمیم بانک مرکزی اروپا، نرخ برابری هر یورو در مقابل دلار آمریکا تا ۱.۰۳ افزایش یافت؛ نرخی که هفته پیش برای ساعاتی به کمتر از ۱ نیز رسیده بود که پایین‌ترین حد در دو دهه گذشته محسوب می‌شد. البته با از میان رفتن تاثیر شوک‌وار انتشار خبر افزایش نرخ بهره در منطقه یورو، نرخ برای هر یورو در مقابل دلار آمریکا در مرز ۱.۰۲ نوسان کرد.

یورو ضعیف‌تر مشکل تورم را که به ۸.۶ درصد رسیده، تشدید خواهد کرد. اما بانک مرکزی اروپا به دلیل ترس از متوقف شدن رشد اقتصادی منطقه یورو، نمی‌تواند با افزایش بیشتر نرخ بهره در کوتاه مدت، سیاست انقباضی شدیدتری را اتخاذ کند. با این حال، یورو برای حفظ ارزش برتر خود در مقابل دلار آمریکا با دو چالش جدی دیگر مواجه است که کنترل یکی از آنها کاملا از دست بانک مرکزی اروپا خارج است.

پس از فروپاشی روز پنجشنبه دولت ایتالیا در سومین اقتصاد بزرگ منطقه یورو، عرضه اوراق قرضه ایتالیا افزایش یافته که نمودی از افزایش ریسک اقتصادی این کشور عضو پیمان پول واحد اروپایی است. البته خانم لاگارد روز پنجشنبه از تصویب طرحی خبر داد که بازده اوراق قرضه را محدود کند، طرحی که رونمایی و اجرای آن برای کمک به دولت‌های دارای بدهی سنگین مانند ایتالیا مهم خواهد بود.

رئیس بانک مرکزی اروپا در مورد زمان رونمایی از این طرح و موعد اجرای آن سخنی نگفت ولی به تاخیر افتادن آن یکی از چالش‌های حفظ نرخ برابری یورو همزمان با بروز ریسک‌های اقتصادی و سیاسی در اعضای بدهکار منطقه یورو همچون ایتالیا و اسپانیا خواهد بود.

هر چند از سرگیری جریان گاز صادراتی روسیه از طریق خط لوله نورداستریم۱ که طی ۱۰ روز گذشته تحت تعمیرات سالانه قرار گرفته بود، قدری از التهاب روز پنجشنبه معاملات یورو در بازار جهانی ارز را کاهش داد ولی کاهش فشار گاز ارسالی روسیه و وجود نگرانی از قطع کامل عرضه گاز روسیه به اروپا تا پیش از آغاز فصل سرما همچنان نرخ برابری یورو در مقابل دلار را تحت فشار خود نگاه داشته است.

بر همین اساس، بانک سرمایه‌گذاری جی پی مورگان پیش‌بینی کرده که توقف کامل جریان گاز روسیه به آلمان می‌تواند نرخ برابری هر یورو را در مقابل دلار آمریکا به ۰.۹ برساند.

همچنین، تحلیلگران موسسه مالی ژاپنیِ نومورا (Nomura) نیز برآورد کرده‌اند که نرخ برابری هر یورو در مقابل دلار آمریکا تا پایان ماه اوت به ۰.۹۵ دلار کاهش یابد و در صورتی که ذخایر گاز اتحادیه اروپا تا پیش از زمستان پر نشود، این نرخ ممکن است به ۰.۹ نیز برسد.

تحلیلگران سیتی‌بانک (Citibank) هم پیش‌بینی کرده‌اند، در صورتی که کاهش عرضه گاز روسیه قیمت‌ها را از ۱۷۰ یوروی فعلی به ۲۰۰ یورو به ازای هر مگاوات ساعت برساند، نرخ برابری هر یورو در مقابل دلار آمریکا به ۰.۹۸ کاهش می‌یابد و اگر بهای گاز به دلیل کمبود بیشتر به ۲۵۰ یورو برسد، نرخ برابری هر یورو در مقابل دلار آمریکا تا ۰.۹۶ افت می‌کند.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.